چالش های پیش روی صنعت پخش در شرایط اقتصادی فعلی سال ۹۷

صنعت توزیع در سال‌های اخیر پیشرفت‌های زیادی کرده است. امروزه شرکت‌های بیشتری از اینترنت برای جمع‌آوری اطلاعات محصولات یا خرید آنلاین یا ارتباط مستقیم با تولیدکننده استفاده می‌کنند.

اغلب تولیدکنندگان محصولات غذایی و بهداشتی از شبکه پخش مویرگی استفاده می کنند. استراتژی پخش مویرگی در زنجیره تأمین کالاهای تند مصرف یا FMCG ، فروش مستقیم موادغذایی‌، آرایشی و بهداشتی در سطح کشور، مورد استفاده قرار می گیرد. پخش مویرگی به این معناست که تولید کننده بخش بندی بازار را نادیده می‌گیرد و محصولات خود را در همه‌ بازارهای موجود توزیع می‌کند.

ایده‌ اصلی در پخش مویرگی این است که محصول شما، همه جا در دسترس باشد و بدین ترتیب بیشترین خریداران ممکن را جذب کند. در اکثر اوقات، پخش مویرگی در مواقعی که مشتریان گزینه‌های بسیاری از برندهای متفاوت را پیشِ‌رو دارند، ضرورت پیدا می‌کند. همچنین ایجاد شبکه فروش و پخش مویرگی منجر به کاهش ریسک مالی، کنترل و مدیریت بازار محصولات غذایی، شوینده و بهداشتی و بهره برداری از بازخورد و فیدبک بازار و پوشش بیشتر مشتریان می شود. پخش مویرگی برای مشتریان نیز منافع بیشماری دارد؛ با استراتژی فروش و پخش مویرگی، خرده فروشان و مصرف کنندگان نهایی نیازهای خود را به سادگی در محل کار خود بر طرف می‌کنند؛

مبنا ارائه دهنده نرم افزار تخصصی فروش و پخش مویرگی

صنعت پخش در دهه ‏های اخیر

صنعت پخش در دهه‏های اخیر نقش کلیدی در توسعه صنایع تولیدی کشور ایفا کرده و دارای جایگاه بسیار مهمی‏برای تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی است. این اهمیت به اندازه‏ای است که در حال حاضر بسیاری از شرکت‏های تولیدی خودشان شرکتی را برای پخش و توزیع محصولات ایجاد کرده اند. صنعت پخش به دلیل ارتباط دو سویه، از یک طرف با واحدهای تولیدی و از سوی دیگر با مصرف‌کنندگان، از تخصص و هوش و ظرفیتی برخوردار است که این توان را در سایر تشکل‌های صنفی کمتر می‌توان دید.  همچنین این صنعت با ابتکارات و خلاقیت‌های خود می‌تواند در شرایط رکودی که ممکن است تقاضای موثر، در اثر دو عامل کیفیت و قیمت کاهش یابد، ایفای نقش کند. در حال حاضر با توجه به پیشی گرفتن هزینه‌ها از درآمدها، صنعت رو به افول گذاشته و بسیاری به دنبال افزایش پورسانت توزیع برای سرپا نگه داشتن خود هستند.

بسیاری از محققان در تلاش بوده‌اند متغیرهای تأثیرگذار بر صنعت پخش مویرگی را بررسی کنند. به‌عنوان مثال آقای قنبرپور در سال ۲۰۱۳ عواملی که کارایی شبکه پخش مویرگی را افزایش می‌دهد مطالعه کرده است. در این تحقیق مشخص شد که مدیریت انبارداری، مدیریت حمل و نقل، کامل بودن سبد پخش و بهره‌برداری از تکنولوژی‌های مدرن، ارتباط مستقیم با شبکه توزیع و پخش مویرگی دارد. در تحقیق دیگری توسط آقای ماک در سال ۲۰۰۲ ترجیحات مشتریان(خرده‌فروشی‌ها) در رابطه با کانال‌های توزیع مورد تحقیق قرار گرفته و نشان داده شد: زمان و تلاشی که توسط سوپر مارکت‌ها صرف می‌شود تا سفارش مورد نظر خود را دریافت کنند روی انتخاب کانال توزیع تأثیر زیادی دارد. آن‌ها شرکت‌های مختلف پخش را از نظر منافع مالی و پاداش ذهنی خود مقایسه می‌کنند و ریسک‌های ممکن را برای هر توزیع‌کننده‌ای می‌سنجند.

در یک نظرسنجی آنلاین از خوانندگان مجله اینترنتی MDM مهم‌ترین نگرانی های شرکت‌های توزیع و پخش در سال ۲۰۱۷ مورد پرسش قرار گرفت. MDM منبع اصلی تحقیق در صنعت پخش عمده فروشی در امریکاست که اخبار، وبلاگ ها و خبرنامه هایی را به مدیران در شرکت‌های پخش و عمده فروشی یا شرکتهای همکار با این شرکت ها پیشنهاد می‌کند). تقریبا ۳۰۰ پاسخ دهنده از مالکان یا مدیران شرکت‌های پخش مویرگی و عمده فروشی و شرکت‌های تولیدی به این نظرسنجی پاسخ دادند. نتیجه این نظرسنجی نیز مهر تأییدی بر یافته های تحقیقات قبلی است؛ بنابه این نظرسنجی “نیاز به ارتباط سریعتر در کانال توزیع” (مدیریت لجستیک) و “برآوردن نیازهای در حال تغییر مشتریان” (ترجیحات مشتریان) دو مورد از مهم‌ترین دغدغه ها و نگرانی های شرکت‌های توزیع و پخش در سال ۲۰۱۷ در آمریکا بود.

مبنا ارائه دهنده نرم افزار تخصصی فروش و پخش مویرگی
نرم افزار فروش و پخش مویرگی

صنعت توزیع و پخش در ایران

صنعت توزیع و پخش در ایران، رسالت بزرگی را به دوش دارد و می تواند با حمایت دولت، مشکلات موجود در این صنعت را برطرف کرده و به عنوان یکی از منابع کشور در موضوعات مختلف از جمله اشتغال زایی،  نقش ویژه ای داشته باشد. این در حالی است که فعالیت حوزه صنعت پخش بسیار گسترده و پیچیده است و مستقیما با اقلام و کالاهای سلامت محور سر و کار دارد که تاثیر مستقیمی بر سلامت تغذیه جامعه دارد. در حال حاضر ۱۰۰ درصد داروی کشور و ۷۰ در صد مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی، شوینده ها و… توسط شرکت های پخش در سرتاسر ایران توزیع می شود. با اینکه صنعت پخش به شدت عملیاتی است اما دانشی که در این صنعت استفاده شده کاملا بومی است و ارتقای دانش در شرکت های صنعت پخش ضروری است.

در سومین کنفرانس سراسری شرکت های پخش ایران

 مدیرعامل فروشگاه های زنجیره ای رفاه و عضو هیات مدیره اتحادیه فروشگاه های زنجیره ای کشور، بیان کرد:
صنعت پخش و توزیع یکی از صنایع کلیدی و زیرساختی در اقتصاد هر کشوری است. سهم ۸ الی ۹ درصدی این صنعت از درآمد ملی، خود مبین حجم و گستره وسیع این صنعت و به تبع آن نقش کلیدی این صنعت در زنجیره تامین بسیاری از صنایع کشور است. در شرایطی که از یکسو تولیدکنندگان در تکاپوی تامین نقدینگی و سودآوری برای بقا و رشد کسب وکار خود هستند و از سوی دیگر مصرف کنندگان با چالش حفظ قدرت خرید دست و پنجه نرم می کنند، ارتقای کارآیی صنعت پخش به عنوان حلقه واسط بین تولیدکننده و مصرف کننده که سهم مهمی از قیمت تمام شده را به خود اختصاص می دهد، اهمیت بسزایی دارد. به عبارت دیگر، کاهش هزینه های مبادله در صنعت پخش می تواند کاهش قیمت تمام شده، افزایش حاشیه سود برای تولیدکننده و کاهش قیمت خرید برای مصرف کننده را به ارمغان آورد؛ به خصوص در شرایط فعلی که رکود بر بسیاری از صنایع کشور سایه انداخته است. این در حالی است که در حال حاضر، سهم صنعت پخش از قیمت تمام شده محصولات گاهی به مرز ۵۰ درصد می رسد.

آنچه در شبکه توزیع کالا در یک کشور دارای اهمیت است، انتقال کالاها با صرف کمترین هزینه و زمان، همراه با رعایت استانداردهای لازم برای حفظ سلامت کالاها و در نهایت رعایت بیشتر حقوق مصرف کنندگان است. شبکه توزیع کالا در ایران با مشکلات و چالش های متنوع و متعددی روبه رو است. تعدد بیش از اندازه واحدهای صنفی در سطح خرده فروشی سنتی، تعدد واحدهای صنفی فاقد پروانه کسب، سهم برجسته بخش غیر سازمان یافته نسبت به سازمان یافته شبکه توزیع و فروش، عدم بهره مندی از ابزارها و روش های نوین توزیع کالا و عدم رغبت کافی بخش خصوصی و خارجی به سرمایه گذاری در شبکه توزیع مدرن از مهم ترین چالش های صنعت پخش در ایران است.

به گفته ی دکتر سهراب کارگر دبیر کنفرانس و عضو هیات مدیره انجمن صنعت پخش ایران،
 صنعت پخش با وجود قدمتی قریب به ۶۰ سال در ایران، همچنان صنعتی کمتر شناخته شده در کشور است. اهمیت پخش و توزیع به عنوان پل اصلی میان عرضه و تقاضا همواره مورد غفلت واقع شده است. اما در سال های اخیر فعالان این صنعت درصدد برآمده اند تا با شناخت چالش های موجود در صنعت پخش، راهکارهای بهبود این شریان مهم اقتصادی را به مرحله اجرا در آورند.

نرم افزار فروش و پخش مویرگی

علاوه بر چالش های درونی، چالش های بیرونی نیز تاثیر مهمی بر صنعت پخش دارند. از جمله این مشکلات قوانین دولتی است؛ قوانینی همچون قوانین مالیاتی فعلی، قوانین کسب و کار و سایر موارد. همچنین قوانین راهنمایی و رانندگی شامل مواردی همچون مشکل ورود به محدوده طرح ترافیک، سال ها گریبانگیر صنعت بوده اند و تا به امروز نیز تلاش ها برای مرتفع کردن این موارد بی نتیجه مانده است. همچنین ترافیک موجود در سطح کلان شهرهایی همچون تهران از مسائلی است که پخش برخی کالاهای ضروری نظیر اقلام دارویی را با دشواری هایی همراه کرده و خدمت رسانی به مردم را دچار اخلال می کند. کمبود نقدینگی مورد دیگری است که گریبانگیر این صنعت است، از سویی وام های بانکی به علت نرخ بازگشت نسبتا بالا باعث می شوند تا شرکت ها در صورت مواجهه با چنین مشکلاتی خود را از حل آنها ناتوان دیده و اقدام به توقف فعالیت کنند و از سوی دیگر رکود فعلی حاکم بر اقتصاد ایران، توان خریداران را کاهش داده و بازگشت نقدینگی به شرکت های پخش را دچار مشکل کرده است.

هرچند که با خروج از وضعیت رکود تورمی، این امید به وجود آمده که به زودی رکود از اقتصاد ایران رخت ببندد. دیگر موردی که تا به امروز این صنعت را متاثر ساخته، تعیین نرخ حاشیه سود شرکت های پخش به صورت دستوری است. درحالی که با توجه به پهناوری ایران، هزینه های توزیع بسیار متغیر هستند و شیوه فعلی تعیین نرخ در اغلب موارد باعث می شود تا شرکت های نوپا توان رقابت پیدا نکنند و در مدتی کوتاه از گردونه رقابت خارج شوند.

در میزگرد جایگاه صنعت پخش در اقتصاد کشور سال جاری، دکتر نجفی در اثبات نظرات خود، با تشریح وضعیت اقتصادی ایران، گفت: اقتصاد ایران در مقابل اقتصاد به هم پیوسته جهانی، اقتصادی جزیره‌ایی است، چرا که در حال حاضر درهای اقتصاد کشور ما بسته و دیوار حفاظتی بلندی با ابزار گوناگون(نظیرتعرفۀ واردات)،گرد آن را فرا گرفته است. اقتصاد ایران به اقتصاد جهانی و سازمان جهانی اقتصاد(WTO) که تجلّی‌گاه اقتصاد جهانی است؛ متصل نیست.

دکتر نجفی در تبین مطلب خود، خطاب به حاضران گفت: لحظه‌ای را تصورّ نمایید که ما وارد عرصۀ تجارت جهانی شویم و قرار شود با قواعد جهانی و به روش اقتصاد بین‌الملل، اقتصاد ایران نیز اداره گردد، آنگاه به وضوح می‌بینید که بسیاری از صنایع ما (ازجمله صنعت پخش) در معرض تهدیدات جدّی قرار خواهد گرفت.
وی در بیان علل عدم انطباق اقتصاد ایران با اقتصاد جهانی، گفت: یکی از علت‌های اصلی عدم رقابت‌ پذیری بنگاه‌های ایرانی در قیاس با کمپانی‌های جهانی، کوچکی سطح و مقیاس کاری سازمان‌های ایرانی است.

نرم افزار فروش و پخش مویرگی

راهکارهای مدیریت فناوری اطلاعات جهت مواجهه با تحولات محیطی در صنعت پخش

صنعت پخش یکی از اساسی ترین صنایع در کشور است و تمامی واحدهای تولیدی برای اینکه بتوانند محصولات را به دست مصرف کنندگان برسانند، نیاز به یک مسیر میانی و تندرو دارند. با تفکر سیستمی، برنامه ریزی و مدیریت بهینه تر و استفاده اثربخش تر از فناوری اطلاعات می توان این مسیر را بهبود بخشید. تصمیم درباره انتخاب نرم افزار برای کسب وکارهای کوچک و بزرگ در صنعت پخش از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. مراحل اصلی انتخاب انواع راهکار های نرم افزاری به ترتیب عبارتند از شناخت، تحلیل و شناسایی انواع نیازمندی ها و آلترناتیوها و انتخابِ مناسب ترین راه حل.

توزیع‌کنندگان بر بهبود سودآوری، افزایش حاشیه‌ی خود و غلبه بر رقابت متمرکز هستند. با این‌حال، فناوری‌های جدید، تغییرات مداوم بازار و نیازهای فزاینده‌ی مشتریان، اساساً روش پیشبرد کسب‌وکار را برای توزیع‌کنندگان امروز تغییر داده است. براساس آمارها، ۴۰٪ از مدیران ارشد و مدیران IT ، اکنون به IT  به عنوان یک سلاح رقابتی نگاه می‌کنند.
شرکت‌های توزیع و پخش که در تغییر فناوری چابک نیستند، با آینده‌ی دشواری روبه‌رو هستند. در این صنعت، حتی فناوری‌های اصلی مانند سیستم‌های مدیریت تقاضا به‌شکل شگفت‌آوری ،کم‌تر به‌کار گرفته شده‌اند. در واقع شرکت‌هایی که از سیستم‌های ERP استفاده می کنند، دارای مزیتی رقابتی هستند و در شرایطی که سرعت پیشرفت فناوری افزایش می‌یابد، در موقعیت بهتری برای انطباق و نوآوری قرار می‌گیرند.

نرم‌افزار مدیریت منابع سازمانی (ERP) راهکاری برای برنامه‌ریزی و کنترل فعالیت‌های اصلی سازمان به شمار می‌رود. امروزه، با ظهور فناوری‌های نوین در صنعت فناوری اطلاعات، بسیاری از محدودیت‌ها بر طرف شده و شرایط استفاده از مزیت‌های راهکارهای ERP برای بهبود فرایند تصمیم‌‌گیری مدیران در زمینه های منابع سازمان،  در سازمان‌های کوچک،بزرگ و متوسط فراهم شده است.

نتیجه

تغییرات سریع محیطی ، بخصوص شرایط اقتصادی حاکم، باعث آسیب پذیری صنعت پخش در سالهای اخیر در داخل کشور شده است. برای مثال، تغییرات سریع در هزینه ها، توزیع کنندگان را نسبت به تغییرات ارزش های موجودی آسیب پذیر می کند. اگر چه توزیع کنندگان سعی می کنند تاثیرپذیری هزینه های خود را با استفاده از قیمت گذاری محصولات بر اساس درصدی از افزایش نرخ اجناس، محدود کنند، اما رقابت، ممکن است شرایطی را ایجاد کند که انجام چنین کاری غیرممکن شود.

امید است با توجهات ویژه ای که در سال های اخیر دولت به این صنعت داشته و همچنین روند رو به بهبود اقتصاد کشور، این صنعت نیز در کوتاه ترین زمان ممکن خود را به سطح استاندارد های بین المللی برساند و خدمت رسانی به آحاد ملت را بهتر و کارآتر از گذشته به انجام برساند.

تولید شده در واحد تولید محتوای مبنا
نویسنده: شاهین نوعی
منابع
 Today’s Challenges Facing Wholesale Distributors/ allenaustin
۷ Common Challenges Facing Distributors and Wholesalers/ kmco
Some Problems in Market Distribution/ Oxford University Press
شرکت پخش عقاب
بانک اطلاعات نشریات مگ ایران/ چالش ها و فرصت ها در صنعت پخش
میزگرد جایگاه صنعت پخش در اقتصاد کشور/نوین فکر
شاهین نوعی

نویسنده شاهین نوعی

شاهین نوعی

پست های ارسالی توسط شاهین نوعی

نظر بدهید

1 × پنج =

02143302